Warto przeczytać

„Z Autochodzikiem każde dziecko wie,
jak na drodze zachować się….”
W ostatnich latach w Polsce, zdecydowanie spadła liczba wypadków drogowych, z udziałem dzieci. Jeszcze w 1999r. śmierć w wypadkach komunikacyjnych  poniosło 288 dzieci, a w 2009r. 128 dzieci. (źródło: statystyki Komendy Głównej Policji).
Pomimo znacznego spadku liczby takich zdarzeń,  nasz kraj  zajmuje jedno z ostatnich miejsc   w Europie pod względem bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dlaczego tak się dzieje?
Przyczyn jest bardzo wiele, począwszy od dróg nieprzystosowanych do coraz bardziej  nasilanego się  ruchu drogowego, skończywszy  na  bezmyślności  kierowców i pieszych.
Dla każdego rodzica bezpieczeństwo dziecka jest rzeczą priorytetową.  Jednak nie zawsze  dorośli  zdają sobie sprawę z tego, jak niebezpieczny może być zły przykład dawany na drodze i jakie skutki niesie naśladowanie przez dzieci negatywnych zachowań rodziców.
Zdarza się, że rodzice przewożą swoje dzieci  bez fotelika,  czy bez zapiętych pasów („tylko kawałek”), przechodzą na czerwonym świetle,  przekraczają prędkość lub łamią inne przepisy ruchu drogowego.
Należy pamiętać, że  małe dzieci uczą się przez naśladowanie. Rodzice są dla nich wzorem i autorytetem. Są przekonane, że jeżeli będą robić to co mama czy tata, to nic złego im się nie stanie.
Maluchy odbierają otaczający nas świat inaczej niż dorośli. Nie potrafią precyzyjnie rozgraniczać wyobraźni od rzeczywistości. Zachowują się impulsywnie i brakuje im doświadczenia. Nie są w stanie określić jak zmieni się sytuacja na drodze, kiedy  samochód skręca czy zawraca, ile czasu potrzeba, żeby przejść przez ulicę….
Często dorośli nie zdają sobie sprawy, z tego że dzieci mają ograniczone pole widzenia, spowodowane ich wzrostem oraz   słabą ruchliwością  gałek ocznych. Jeżeli nie spojrzą dokładnie w bok, mogą nie zobaczyć nadjeżdżającego samochodu.  Nie potrafią też precyzyjnie określić źródła dźwięku, jeżeli nie widzą pojazdu, nie wiedzą z której strony nadjeżdża. Potrzebują około 4 sekund, by rozróżnić samochód jadący od stojącego.
Dlatego, już od najmłodszych lat należy  przygotowywać dzieci do samodzielnego i bezpiecznego uczestnictwa  w ruchu drogowym. Obok rodziców, kluczową rolę w tym działaniu  odgrywa przedszkole, którego zadaniem jest edukować dzieci.
z nauczycielami…
Przedszkole Szesnastka im. Ireny Kwintowej  w którym pracuję zawsze stawia bezpieczeństwo dzieci na pierwszym miejscu. Nauczycielki realizują pogramy, których celem jest zwiększenie bezpieczeństwa dzieci.  Jednym z nich jest program „ Jeżyk Bezpieczny i jego przyjaciele”. Dzieci poznając przygody jeżyka, łatwiej przyswajają sobie nowe treści związane z bezpieczeństwem w sali, w ogrodzie, czy w  ruchu drogowym (spacery, wycieczki).
Kolejnym przedsięwzięciem, związanym z poprawą bezpieczeństwa było przystąpienie na początku roku  2009 do realizacji programu Edukacji Komunikacyjnej „ Autochodzik”, zainicjowanym przez firmę Michelin Polska S.A.  oraz WORD Olsztyn.
Zostałam  wyznaczona przez Radę Pedagogiczną na koordynatora nowego programu. Nie bez znaczenia były posiadane przeze mnie uprawnienia instruktora nauki jazdy, wiedza oraz umiejętności w tym kierunku.
Uczestniczyłam w wielu szkoleniach, dzięki którym poznałam cele programu „Autochodzik”. Nowe informacje ze szkoleń oraz  kolejne materiały systematycznie przekazywałam innym nauczycielkom. Dzięki temu wszystkie grupy naszego przedszkola  włączyły się do realizacji tego programu.
Dodatkowo, aby jeszcze bardziej zaangażować społeczność naszego przedszkola w zwiększenie bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym, opracowałam projekt „Bezpieczny przedszkolak” oparty na programie Autochodzik. Celem projektu jest przygotowanie przedszkolaków do samodzielnego i bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym oraz dostarczenie wiedzy społeczności przedszkolnej na temat zwiększenia bezpieczeństwa na drogach.
z rodzicami
Z planowymi działaniami programu Autochodzik zostali  zapoznani również rodzice. Bardzo zadowalający był fakt, że wszyscy rodzice wyrazili chęć przystąpienia do realizacji programu.
W styczniu 2010 r. rodzice włączyli się do akcji  „Z, Z”- co oznaczało: „Zawsze Zapinaj albo Zero Zagrożenia”. W bezpośrednim sąsiedztwie naszego przedszkola, były przeprowadzane kontrole policyjne, które miały na celu sprawdzenie używania fotelików i zapinania pasów przy przewożeniu dzieci.
Żaden rodzic nie otrzymał mandatu, skończyło się na pouczeniach. Akcja przeprowadzona przez policję była bardzo potrzebna, bo uświadomiła rodzicom konsekwencje jazdy samochodem bez zapiętych pasów czy bez fotelików.
Żeby nauczyć dzieci zapinania pasów rodzice przynosili do przedszkola foteliki ochronne do zabaw tematycznych, w czasie których dzieci uczyły się prawidłowo z nich korzystać sadzając misie lub lalki.
Inną formą współpracy z rodzicami było dostarczanie im informacji (gazetki, ulotki) dotyczących bezpieczeństwa np. co może się stać w przypadku nie zapięcia pasów i zderzenia  przy prędkości30 km/h. Wykonywali również tzw. „zadania dla rodzinki”,  odpowiadali razem na pytania związane z sytuacją na drodze np. jaki kolor światła jest najwyżej na sygnalizatorze świetlnym. Każdy rodzic dostał znaczek promujący akcję „Z, Z” do przyklejenia na szybę w samochodzie, po to aby zawsze sprawdzał czy jego dziecko ma dobrze zapięte pasy bezpieczeństwa.
Dużą frekwencją rodziców cieszą się w naszym przedszkolu warsztaty na temat bezpieczeństwa dzieci w ruchu drogowym. Podczas dodatkowych spotkań rodzice mają okazję uczestniczyć razem z dzieckiem  w zabawach z wykorzystaniem zestawu Autochodzik. Mogą zobaczyć sytuacje ruchu drogowego oczami dziecka np. wielkość znaków drogowych z pozycji dziecka.
Projektują znaczki odblaskowe dla siebie i swojego dziecka, aby być lepiej widocznym dla nadjeżdżających samochodów. Rodzice mają okazję wykazać się znajomością przepisów ruchu drogowego, wypełniając testy sprawdzające ich wiedzę na temat bezpiecznego uczestniczenia pieszych w ruchu drogowym oraz udzielaniu pierwszej pomocy medycznej.
z dziećmi…
Odkąd dzieci z naszego przedszkola otrzymały pomoce edukacyjne Autochodzik (min. samochody, znaki drogowe, stację benzynową), bardziej  polubiły zabawy związane z ruchem drogowym.
Zajęcia stały się atrakcyjne i „kolorowe”. Nauczycielki zauważyły również, że  dzieci podczas   takich zabaw, szybciej przyswajają  wiedzę na temat bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Działalność dzieci nie tylko ogranicza się do zabaw z Autochodzikiem, często uczestniczą w  zabawach tematycznych, ruchowych, pogadankach, zabawach swobodnych np. „ Pasy bezpieczeństwa”, „Umiem zapinać pasy w foteliku”, „Wsiadamy do samochodu”, „ Na ulicy, „ Ruszaj stop”, „ Samochody”, „Uwaga czerwone światło”. W każdej grupie odbywają się zajęcia plastyczne oraz konkursy. Dzieci malują znaki drogowe, wykonują makiety ulic, wyklejają sygnalizatory świetlne, układają puzzle, budują  z klocków na temat „ Moje osiedle”.
W ciągu całego roku, podczas organizowanych spacerów i wycieczek dzieci często  przechodzą przez skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną, utrwalając podstawowe zasady bezpieczeństwa.
Dużą atrakcją dla dzieci są spotkania z policjantami- rodzicami, podczas których dzieci odgrywają w krótkie dramy, uwrażliwiające  je na niebezpieczeństwa czyhające na drodze.
Na początku i pod koniec roku szkolnego w grupach starszych jest przeprowadzana diagnoza sprawdzająca wiedzę dzieci na temat bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Ostatnim corocznym działaniem związanym z programem jest udział w konkursach grupowych. Dzieci które wykażą się największą wiedzą, reprezentują nasze przedszkole  w czerwcowej    olimpiadzie między przedszkolnej „Autoriada”. Wówczas mają okazję wykazać się wiedzą i umiejętnościami nabytymi podczas różnych zajęć i zabaw w przedszkolu.
Biorą udział w  konkurencjach sportowych, rozmawiają i obserwują pracę służb ratunkowych oraz policjantów. Na koniec  otrzymują pierwsze w swoim życiu „prawo jazdy”. Punktem kulminacyjnym podczas  ostatniej Autoriady było otrzymanie  medali z rąk Prezydenta Miasta Olsztyn.
Staramy się dokumentować działania związane z realizacją programu. W  listopadzie 2010r odbyła się dwudniowa międzynarodowa konferencja „Bezpieczeństwo dzieci i młodzieży w ruchu drogowym” dla koordynatorów programów.. Uczestnikom szkolenia przedstawiliśmy film obrazujący realizację programu Autochodzik i projektu Bezpieczny przedszkolak. Film obejrzeli organizatorzy programu, reprezentanci  wszystkich olsztyńskich przedszkoli i szkół klas 1-3 oraz zaproszeni goście. Podzieliliśmy się z innymi nauczycielami naszymi pomysłami dotyczącymi różnych realizacji programu. Przekazaliśmy testy dla rodziców i nauczycieli  sprawdzające  wiedzę na temat  bezpiecznego uczestnictwa dzieci w ruchu drogowym.
Sukcesem działań naszego przedszkola jest to, iż dzięki realizacji programu Autochodzik, znacznie wzrosła wiedza dzieci na temat wychowania komunikacyjnego. Rodzice bardziej świadomie stosują się do przepisów ruchu drogowego.
Jesteśmy bardzo zadowoleni z programu Autochodzik, ponieważ jest świetną zabawą dla dzieci i dostarcza nowych doświadczeń.
Koordynator programu
Agnieszka Kosewska

Źródła:
Przedszkolny Program Edukacji Komunikacyjnej „ Autochodzik”
A. Kosewska: Projekt „Bezpieczny przedszkolak”
Testy na Prawo Jazdy Kat B
http://www.policja.pl
http://www.pck.pl

ROZWÓJ DZIECKA W WIEKU 3 LAT

Każde dziecko rozwija się według określonych wzorców, w pewien przewidywalny sposób. Czym lepiej znamy te wzorce, tym większa szansa, że obserwując dzieci, wyciągniemy właściwe wnioski. Będziemy cieszyć się, gdy będą się rozwijały zgodnie z szeroko pojętą normą, zastanawiać się, gdy te zachowania będą nieco od normy odbiegały, i podejmować działania korygujące, usprawniające, gdy zdecydowanie nie będą do norm przystawały. 

ROZWÓJ FIZYCZNY
Ciężar ciała około 15 kg, wzrost około 95 cm. Słaby układ mięśniowy sprawia, że malec nie jest wytrzymały na wysiłek fizyczny, męczy się, gdy musi wytrwać w jednostajnej pozycji, nie lubi, gdy ruch jest monotonny i trwa dłużej. Mięśnie dłoni i palców są słabo wykształcone i ruchy dziecka charakteryzuje duża powolność i niezręczność manualna. Trzylatek nie lubi dłuższych spacerów, szybko się męczy i marudzi. Krótkie spacery, przeplatane zabawami czy choćby przerwami na odpoczynek, prawdopodobnie zaakceptuje.

ROZWÓJ SPRAWNOŚCI RUCHOWEJ
Potrafi wejść po schodach, stawiając nogi naprzemiennie, ze schodzeniem może mieć jeszcze kłopoty. Zeskakuje ze schodka, stoi przez chwilę na jednej nodze, podczas chodzenia potrafi kołysać ramionami. Umie przeskoczyć przez sznurek rozciągnięty na wysokość  5 cm nad podłogą, odbijając się z miejsca jedną nogą. Skoki dla wielu trzylatków są trudne. Poszczególne fazy- rozbieg, odbicie, lot i lądowanie są słabo zaznaczone. Skok raczej przypomina wydłużony krok niż prawdziwą próbę pokonania przeszkody. Jeździ na rowerku trzykołowym. Chłopcy (nie wszyscy) potrafią kopnąć piłkę do góry. Niektóre trzylatki boją się huśtać i kołysać na karuzeli. Trzylatek potrafi samodzielnie skorzystać z toalety, choć czasem jeszcze może prosić o pomoc. Umie umyć twarz, ręce i wytrzeć się. Potrafi jeść samodzielnie, ale łyżkę wciąż może trzymać chwytem nakładkowym lub za sam koniuszek.

ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI
Potrafi z budować mostek lub bramkę z trzech klocków, mając wzór przed sobą. Umie wymodelować z plasteliny obwarzanek lub rogalik, jeżeli pokażemy mu, jak się to robi. Potrafi bawić się według najprostszych reguł. Umie robić babki z piasku. Kreśli na kartce bazgroły i nazywa je: „kot, pies, mama itp." Potrafi posprzątać zabawki, którymi wcześniej się bawiło. Czasem oczekuje pomocy bądź instrukcji, jak to zrobić. jeśli poprosimy o nakrycie stołu, potrafi to wykonać.

ROZWÓJ PROCESÓW POZNAWCZYCH
Wzrasta wrażliwość poszczególnych analizatorów, a przede wszystkim zmysłu wzroku i słuchu. Dziecko rozróżnia podstawowe barwy- czerwoną, zieloną i niebieską. Jest ciekawe świata i nastawione na eksperymentowanie ze wszystkim, co znajdzie się w zasięgu jego rąk. Uwaga trzylatka nie jest zbyt trwała, nie jest też przerzutna i nie jest podzielna. Wciąż zmienia ono przedmioty swojego zainteresowania. Zaczyna zabawę i szybko ją przerywa, by zająć się następną. Nie potrafi wysiłkiem woli utrzymać uwagi na określonej czynności. Jego uwaga jest mimowolna, wyobraźnia słabo rozwinięta i dziecko woli świat konkretny niż wyobrażeniowy. Pamięć ma charakter mimowolny. Podczas zabawy coś przykuje jego uwagę, zapamięta to i za czas jakiś przypomni sobie o tym, choć wcale mu na tym nie zależało.

ROZWÓJ MYŚLENIA
Myślenie zmysłowo-ruchowe jest typowe dla tego wieku, oparte na tym, czego dziecko dotknie, powącha, poliże. W tym wieku większość zadań dziecko rozwiązuje poprzez manipulowanie, a więc potrzebuje kontaktu z przedmiotami, zabawkami. Nie potrafi jeszcze korzystać z wyobraźni, z wcześniejszych doświadczeń czy podpowiedzi dorosłej osoby. Wyobraźnia, choć bardziej rozwinięta niż w wieku po niemowlęcym, wciąż nie wystarcza do rozwiązywania problemów. Dziecko bez przerwy zadaje pytania: dlaczego? po co? gdzie? kiedy? Oczekuje wyczerpujących odpowiedzi. Zna swoją płeć. Już teraz można rozwijać w nim poczucie „ja". Można to robić, wyrabiając w dziecku samodzielność, angażując w proste decyzje i pozwalając samodzielnie je podejmować, np.: Wybierz kredkę, którą będziesz rysował. ROZWÓJ UCZUCIOWY I SPOŁECZNY
Dziecko jest chwiejne emocjonalnie - od śmiechu do płaczu przechodzi w jednej chwili. Jest bardzo wrażliwe na zmiany zachodzące w otoczeniu. U niektórych dzieci pojawia się strach przed nowymi sytuacjami, niektórymi osobami, zwierzętami i dźwiękami. Nigdy rodzic nie powinien próbować tego strachu przełamywać, zmuszając dziecko do rozmowy z obcą osobą, kontaktu ze zwierzęciem, którego się boi. Można rozmawiać z dzieckiem, „oswajać" jego lęki i cierpliwie czekać, aż ustąpią. Trzylatek jest coraz bardziej niezależny i coraz chętniej nawiązuje kontakty z innymi dziećmi. Niezbyt często nawiązuje przyjaźnie, ale próbuje to robić. Okazuje współczucie, gdy ktoś cierpi.

ROZWÓJ OSOBOWOŚCI
Na ten wiek przypada gwałtowny rozwój osobowości, bo właśnie teraz dziecko coraz częściej zdaje sobie sprawę z siły własnej woli i możliwości dominowania nad innymi. Jednocześnie dość mocno daje o sobie znać wstyd i zwątpienie w zakresie kontroli i fizycznej sprawności. Rozwija się poczucie własnego „ja". Wszystko, co robi, jest próbą własnych możliwości i umiejętności. To, co potrafi zrobić i jak dobrze, jest miarą tego, kim jest. Ocenia siebie - swoją sprawność fizyczną, zręczność, zdolności manualne. Uczy się rzeczy nowych. Gdy odnosi sukcesy, czuje się dumne i chętnie podejmuje nowe wyzwania. Odnoszenie sukcesów jest motorem rozwoju osobowości.

ROZWÓJ MOWY
Dziecko rozumie, co do niego mówimy, jeśli to, co mówimy, nie wybiega poza jego wcześniejsze doświadczenie. Trzylatek używa już zdań kilkuwyrazowych, chociaż w tych zdaniach występują wciąż błędy gramatyczne. Dziecko spełnia polecenia, które zawierają znane mu wyrazy. Zadaje dużo pytań. Nie zawsze pytania są jasno sprecyzowane. Prawidłowo wymawia: a, o, e, y, i, ą, ę, p, m, f, w, t, d, n, ń, k, g, ch, j, t. opracowanie na podstawie:
Zielińska Krystyna ,„Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym"