ROZWÓJ DZIECKA W WIEKU 3 LAT

Każde dziecko rozwija się według określonych wzorców, w pewien przewidywalny sposób. Czym lepiej znamy te wzorce, tym większa szansa, że obserwując dzieci, wyciągniemy właściwe wnioski. Będziemy cieszyć się, gdy będą się rozwijały zgodnie z szeroko pojętą normą, zastanawiać się, gdy te zachowania będą nieco od normy odbiegały, i podejmować działania korygujące, usprawniające, gdy zdecydowanie nie będą do norm przystawały. 

ROZWÓJ FIZYCZNY
Ciężar ciała około 15 kg, wzrost około 95 cm. Słaby układ mięśniowy sprawia, że malec nie jest wytrzymały na wysiłek fizyczny, męczy się, gdy musi wytrwać w jednostajnej pozycji, nie lubi, gdy ruch jest monotonny i trwa dłużej. Mięśnie dłoni i palców są słabo wykształcone i ruchy dziecka charakteryzuje duża powolność i niezręczność manualna. Trzylatek nie lubi dłuższych spacerów, szybko się męczy i marudzi. Krótkie spacery, przeplatane zabawami czy choćby przerwami na odpoczynek, prawdopodobnie zaakceptuje.

ROZWÓJ SPRAWNOŚCI RUCHOWEJ
Potrafi wejść po schodach, stawiając nogi naprzemiennie, ze schodzeniem może mieć jeszcze kłopoty. Zeskakuje ze schodka, stoi przez chwilę na jednej nodze, podczas chodzenia potrafi kołysać ramionami. Umie przeskoczyć przez sznurek rozciągnięty na wysokość  5 cm nad podłogą, odbijając się z miejsca jedną nogą. Skoki dla wielu trzylatków są trudne. Poszczególne fazy- rozbieg, odbicie, lot i lądowanie są słabo zaznaczone. Skok raczej przypomina wydłużony krok niż prawdziwą próbę pokonania przeszkody. Jeździ na rowerku trzykołowym. Chłopcy (nie wszyscy) potrafią kopnąć piłkę do góry. Niektóre trzylatki boją się huśtać i kołysać na karuzeli. Trzylatek potrafi samodzielnie skorzystać z toalety, choć czasem jeszcze może prosić o pomoc. Umie umyć twarz, ręce i wytrzeć się. Potrafi jeść samodzielnie, ale łyżkę wciąż może trzymać chwytem nakładkowym lub za sam koniuszek.

ROZWÓJ DZIAŁALNOŚCI
Potrafi z budować mostek lub bramkę z trzech klocków, mając wzór przed sobą. Umie wymodelować z plasteliny obwarzanek lub rogalik, jeżeli pokażemy mu, jak się to robi. Potrafi bawić się według najprostszych reguł. Umie robić babki z piasku. Kreśli na kartce bazgroły i nazywa je: „kot, pies, mama itp." Potrafi posprzątać zabawki, którymi wcześniej się bawiło. Czasem oczekuje pomocy bądź instrukcji, jak to zrobić. jeśli poprosimy o nakrycie stołu, potrafi to wykonać.

ROZWÓJ PROCESÓW POZNAWCZYCH
Wzrasta wrażliwość poszczególnych analizatorów, a przede wszystkim zmysłu wzroku i słuchu. Dziecko rozróżnia podstawowe barwy- czerwoną, zieloną i niebieską. Jest ciekawe świata i nastawione na eksperymentowanie ze wszystkim, co znajdzie się w zasięgu jego rąk. Uwaga trzylatka nie jest zbyt trwała, nie jest też przerzutna i nie jest podzielna. Wciąż zmienia ono przedmioty swojego zainteresowania. Zaczyna zabawę i szybko ją przerywa, by zająć się następną. Nie potrafi wysiłkiem woli utrzymać uwagi na określonej czynności. Jego uwaga jest mimowolna, wyobraźnia słabo rozwinięta i dziecko woli świat konkretny niż wyobrażeniowy. Pamięć ma charakter mimowolny. Podczas zabawy coś przykuje jego uwagę, zapamięta to i za czas jakiś przypomni sobie o tym, choć wcale mu na tym nie zależało.

ROZWÓJ MYŚLENIA
Myślenie zmysłowo-ruchowe jest typowe dla tego wieku, oparte na tym, czego dziecko dotknie, powącha, poliże. W tym wieku większość zadań dziecko rozwiązuje poprzez manipulowanie, a więc potrzebuje kontaktu z przedmiotami, zabawkami. Nie potrafi jeszcze korzystać z wyobraźni, z wcześniejszych doświadczeń czy podpowiedzi dorosłej osoby. Wyobraźnia, choć bardziej rozwinięta niż w wieku po niemowlęcym, wciąż nie wystarcza do rozwiązywania problemów. Dziecko bez przerwy zadaje pytania: dlaczego? po co? gdzie? kiedy? Oczekuje wyczerpujących odpowiedzi. Zna swoją płeć. Już teraz można rozwijać w nim poczucie „ja". Można to robić, wyrabiając w dziecku samodzielność, angażując w proste decyzje i pozwalając samodzielnie je podejmować, np.: Wybierz kredkę, którą będziesz rysował. ROZWÓJ UCZUCIOWY I SPOŁECZNY
Dziecko jest chwiejne emocjonalnie - od śmiechu do płaczu przechodzi w jednej chwili. Jest bardzo wrażliwe na zmiany zachodzące w otoczeniu. U niektórych dzieci pojawia się strach przed nowymi sytuacjami, niektórymi osobami, zwierzętami i dźwiękami. Nigdy rodzic nie powinien próbować tego strachu przełamywać, zmuszając dziecko do rozmowy z obcą osobą, kontaktu ze zwierzęciem, którego się boi. Można rozmawiać z dzieckiem, „oswajać" jego lęki i cierpliwie czekać, aż ustąpią. Trzylatek jest coraz bardziej niezależny i coraz chętniej nawiązuje kontakty z innymi dziećmi. Niezbyt często nawiązuje przyjaźnie, ale próbuje to robić. Okazuje współczucie, gdy ktoś cierpi.

ROZWÓJ OSOBOWOŚCI
Na ten wiek przypada gwałtowny rozwój osobowości, bo właśnie teraz dziecko coraz częściej zdaje sobie sprawę z siły własnej woli i możliwości dominowania nad innymi. Jednocześnie dość mocno daje o sobie znać wstyd i zwątpienie w zakresie kontroli i fizycznej sprawności. Rozwija się poczucie własnego „ja". Wszystko, co robi, jest próbą własnych możliwości i umiejętności. To, co potrafi zrobić i jak dobrze, jest miarą tego, kim jest. Ocenia siebie - swoją sprawność fizyczną, zręczność, zdolności manualne. Uczy się rzeczy nowych. Gdy odnosi sukcesy, czuje się dumne i chętnie podejmuje nowe wyzwania. Odnoszenie sukcesów jest motorem rozwoju osobowości.

ROZWÓJ MOWY
Dziecko rozumie, co do niego mówimy, jeśli to, co mówimy, nie wybiega poza jego wcześniejsze doświadczenie. Trzylatek używa już zdań kilkuwyrazowych, chociaż w tych zdaniach występują wciąż błędy gramatyczne. Dziecko spełnia polecenia, które zawierają znane mu wyrazy. Zadaje dużo pytań. Nie zawsze pytania są jasno sprecyzowane. Prawidłowo wymawia: a, o, e, y, i, ą, ę, p, m, f, w, t, d, n, ń, k, g, ch, j, t. opracowanie na podstawie:
Zielińska Krystyna ,„Rozwój dziecka w wieku przedszkolnym"